Trang trại thẳng đứng ở nhà giá trị cao nhất 80 triệu USD hoạt động chính thức

tâm lạc tại khu công nghiệp Jurong West, Greenphyto là kết quả của tầm nhìn kéo dài 14 năm. Trang trại thủy canh này được vận hành hoàn toàn tự động, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), robot và các công nghệ tự động hóa tiên tiến.

Người tiêu dùng mua rau trồng trong nước tại các siêu thị đã quen thuộc với các sản phẩm cải tiến và xà lách của Greenphyto, hiện được phân phối tại 95 cửa hàng, bao gồm FairPrice và Sheng Siong, từ đầu năm 2025 dưới thương hiệu Hydrogreens. Một gói cải xanh 200g có giá 3,95 đô la Singapore, trong khi xà lách lá 100g – được tiếp theo dưới tên Mambo Lettuce – có giá 3,20 đô la Singapore. Ngoài ra, trang trại còn trồng cải chye sim Nhật Bản, cải bó xôi, rau arugula và nhiều loại rau khác.

Tòa nhà năm tầng trị giá 80 triệu đô la Singapore sử dụng diện tích 2ha và có khả năng sản xuất 2.000 tấn rau mỗi năm khi đạt công suất tối đa. Hiện sản phẩm đang ở mức khoảng 200 tấn/năm. Với 69 bằng sáng chế phục vụ công việc tối ưu hóa sinh trưởng cây trồng và giảm chi phí, Greenphyto đã vận hành dựa trên nền tảng AI, robot và tự động hóa.

Lễ khai mạc chính thức của trang trại lửa, có sự tham dự của Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam, diễn ra trong bối cảnh triển vọng của các trang trại thẳng đứng, cả trong nước và trên toàn cầu, đang đối mặt với nhiều chế độ.

Trong vài năm qua, nhiều trang trại công nghệ cao tại Singapore gặp khó khăn, từ suy giảm lượng sản phẩm đến đóng cửa. Tháng 11/2025, trang trại công nghệ nông nghiệp Growy Singapore được công bố đang tiến hành thanh lý chưa đầy một năm sau khi chính thức đi vào hoạt động. Trước đó, VertiVegies đã bỏ kế hoạch xây dựng trang trại thẳng đứng trong khoảng năm 2022, trong khi IFFI đóng cửa cơ sở rộng 38.000m2.

Các công thức chính đối với các trang trại thẳng đứng công nghệ cao bao gồm chi phí đầu tư ban đầu lớn và chi phí năng lượng cao, cung cấp dây cung ứng sau đại dịch Covid-19, cùng với suy giảm niềm tin từ nhà tư nhân. Đây cũng là những bài toán mà nhiều doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam đang đối mặt khi mở rộng mô hình sản xuất trong nhà và cung cấp mạnh ứng dụng công nghệ số. Cuối năm 2025, Singapore cũng đã bỏ mục tiêu “30 x 30” về thực phẩm lương chủ tự động, thay thế bằng các mục tiêu mới liên quan đến sản phẩm sản xuất chất xơ và protein đến năm 2035.

Chia sẻ về lý do Greenphyto tin tưởng có thể đi ngược xu hướng, nhà sáng lập Susan Chong cho biết nhiều công việc ở nhiều trang trại khác phải đóng cửa chắc chắn bà quyết tâm phát triển khai dự án theo hướng khác biệt, rút ​​kinh nghiệm từ những hình mẫu chưa thành công để bảo đảm trang trại trại hoạt động bền vững.

Trọng tâm trong chiến lược của bà Chong là sử dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ nhằm tạo ra sản phẩm có giá hợp lý và chất lượng cao hơn hàng nhập khẩu. “Nội trang trại ở Mỹ rất chú ý công nghệ. Nhưng cuối cùng, sản phẩm của bạn chính là rau. Nếu rau không ngon, công nghệ có hiện đại đến đâu cũng vô nghĩa,” bà nói. Quan điểm này được đánh giá là phù hợp với định hướng phát triển bền vững của nhiều doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam, khi chất lượng sản phẩm và thị trường đầu ra ngày càng được đặt lên hàng đầu.

Chi phí năng lượng cao đang ảnh hưởng đến lợi nhuận của các trang trại trong nhà, song Greenphyto đã tận dụng hoạt động nghiên cứu và phát triển để giảm 30% mức tiêu thụ năng lượng.

Cụ thể, trang trại hợp tác với đối tác để phát triển hệ thống đèn LED tiêu thụ năng lượng ít hơn. Vì cùng một mức độ sáng cho toàn bộ cây trồng, hệ thống cho phép điều chỉnh cường độ ánh sáng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của cây, giúp tránh lãng phí điện.

Để hạn chế chế độ thất bại sau mục tiêu, Greenphyto vận hành theo mô hình “sản xuất theo đơn đặt hàng”, sau đó chỉ trồng rau khi có đơn từ các nhà bán lẻ như FairPrice, Sheng Siong, siêu thị chuỗi Bản Meidi-Ya và một số cửa hàng Far East Flora. Mô hình này cho thấy tầm quan trọng của việc gắn sản phẩm với nhu cầu thị trường, yếu tố đang được nhiều doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam quan tâm nhằm hạn chế rủi ro ro và tối ưu chi phí.

Năng lực trí tuệ nhân tạo (AI) của Greenphyto được phát triển với sự hỗ trợ từ Chương trình Nhà lãnh đạo kỹ thuật số của Cơ quan Phát triển Truyền thông và Thông tin Singapore (IMDA). Doanh nghiệp cũng đã lên kế hoạch thành lập công ty spin-off mang tên Arber.ai nhắm cung cấp dịch vụ tư vấn chuyển đổi số cho các trang trại và doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Hành trình đến với nông nghiệp công nghệ cao của bà Chong bắt đầu từ năm 2011, khi bà xây dựng hệ thống thủy canh tại Greenpac – công ty bao bì vững chắc do bà sáng lập. Khi đó, rau được trồng chủ yếu để quyên góp cho cộng đồng, trong đó có các buổi tiếp xúc tri ân tại Taman Jurong. Chính Tổng thống Tharman, khi còn là nghị sĩ khu vực này, đã gợi ý bà nên tặng hệ thống trồng thay vì chỉ tặng rau.

Sau khi lắp đặt các hệ thống thủy canh tại vườn cộng đồng và trường học, bà Chong tăng dần hoàn thiện kỹ năng giảng dạy và vận hành. Năm 2014, bà đăng ký thành lập Greenphyto và sau đó bán Greenpac để tập trung hoàn thiện cho dự án nông nghiệp công nghệ cao.

Trung tâm của Greenphyto là năm trồng không người, mỗi nơi chứa hai tháp thủy canh dài 118m, cao 23,3m. Một dạng robot cần cẩu màu tím chạy dọc giữa hai tháp, thực hiện nhiệm vụ giám sát cây trồng, vận hành chuyển khay cây giống và sắp xếp các dịch vụ hỗ trợ.

Khác với các trang trại thủy canh thông thường, hệ thống tháp của Greenphyto được phát triển dựa trên mô hình kho bãi trong ngành hậu cần – lĩnh vực bà Chong từng có nhiều năm kinh nghiệm. Mỗi tháp bao gồm hơn 500 giá trồng, với các khay dinh dưỡng được điều chỉnh riêng cho từng giai đoạn sinh trưởng của cây.

Greenphyto hiện đã mở rộng văn phòng bán hàng tại Malaysia và có kế hoạch xuất khẩu một sản phẩm. Bên bờ doanh thu từ rau xanh, công ty còn có hai nguồn thu khác: kinh doanh hệ thống trồng khoai tại châu Âu thông qua văn phòng ở Hà Lan, và cung cấp phần mềm AI – được xem là “hệ thần kinh” của trang trại.

Hệ thống AI này theo dõi sức khỏe trồng cây, đo tỷ lệ mầm và dự báo sản lượng. Công ty kỳ vọng cung cấp giải pháp AI cho các trang trại khác, cũng như cho các lĩnh vực thực phẩm, đồ uống và hậu cần. Nhân viên nhận cảnh báo ngày liên tục qua email nếu phát hiện bất thường như lá bị vàng, đính kèm theo phân tích nguyên nhân tiềm năng.

Năng lực AI của Greenphyto được phát triển với sự hỗ trợ từ Chương trình Nhà lãnh đạo kỹ thuật số của Cơ quan Phát triển Truyền thông và Thông tin Singapore (IMDA). Công ty cũng đã lên kế hoạch thành lập công ty spin-off mang tên Arber.ai để tư vấn chuyển đổi số cho các trang trại và doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Greenphyto đồng thời nhận được hỗ trợ từ Quỹ Chuyển đổi Cụm Nông nghiệp – Thực phẩm của Cơ quan Thực phẩm Singapore (SFA). Phát biểu bên lề sự kiện, Thứ trưởng Cao cấp Bộ Phát triển Bền vững và Môi trường Singapore Zaqy Mohamad cho rằng việc tiết giảm tiêu thụ năng lượng, tăng cường tự động hóa và xuất khẩu công nghệ là những yếu tố quý giá có lợi cho Greenphyto. Ông nhấn mạnh, duy trì chi phí hợp lý để rau nội địa có thể tranh luận với hàng nhập khẩu sẽ là yếu tố rồi chốt cho sự phát triển lâu dài.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số và phát triển thương hiệu nông sản, mô hình của Greenphyto tìm thấy vai trò quan trọng của việc kết hợp công nghệ, quản lý chi phí và chiến lược thị trường. Đây được xem là một tham chiếu đáng chú ý cho các doanh nghiệp, nông nghiệp Việt Nam trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh.